แนวทางการตรวจสอบภายในท่อ (ILI) สำหรับท่อส่งจ่ายที่เข้าถึงได้ยาก

ท่อส่งจ่ายภายในโรงงานจำนวนมากไม่ได้ถูกออกแบบมาให้รองรับการตรวจสอบภายในท่อ (In-Line Inspection: ILI) ตั้งแต่ต้น 

ต่างจากท่อส่งหลัก (Transmission Pipelines) ซึ่งมักติดตั้งชุดส่งและรับอุปกรณ์ตรวจสอบ (Launchers and Receivers) ไว้อย่างถาวร ท่อส่งจ่ายภายในโรงงานมักเชื่อมต่อระหว่างถัง ปั๊ม หน่วยกระบวนการผลิต และพื้นที่ขนถ่าย โดยไม่มีโครงสร้างพื้นฐานที่ออกแบบไว้สำหรับการส่งอุปกรณ์ตรวจสอบภายในท่อ (Pigging Infrastructure) 

ลักษณะการออกแบบดังกล่าวก่อให้เกิดปัญหาพื้นฐานที่สำคัญว่า 

ผู้ตรวจสอบจะนำอุปกรณ์ตรวจสอบเข้าและออกจากระบบท่อได้อย่างไร? 

การติดตั้งชุดส่งและรับอุปกรณ์ตรวจสอบแบบถาวรเป็นหนึ่งในแนวทางแก้ไข แต่อาจต้องมีการดัดแปลงระบบท่ออย่างมาก รวมถึงงานออกแบบทางวิศวกรรม การแยกระบบท่อ (Line Isolation) การขออนุญาตปฏิบัติงานที่ก่อให้เกิดความร้อนหรือประกายไฟ (Hot-Work Permit) ตลอดจนการวางแผนหยุดเดินระบบที่ได้รับผลกระทบ 

สำหรับท่อส่งจ่ายระยะสั้น ค่าใช้จ่ายในการดัดแปลงเหล่านี้อาจสูงกว่าค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบเสียอีก 

ด้วยเหตุนี้ ผู้ประกอบการจึงมักเลือกใช้แนวทางการเข้าถึงแบบชั่วคราว ซึ่งอาจประกอบด้วยวิธีการต่อไปนี้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับรูปแบบของระบบท่อ 

• ชุดส่งและรับอุปกรณ์ตรวจสอบแบบชั่วคราว (Temporary Launch and Receive Traps) 

• ชิ้นส่วนท่อสพูลแบบถอดได้ (Removable Spool Pieces) 

• จุดเชื่อมต่อหน้าแปลนที่มีอยู่เดิม (Existing Flanged Connections) 

• จุดเข้าถึงที่ได้รับการออกแบบทางวิศวกรรมเป็นพิเศษ (Specially Engineered Access Points) 

การจัดเตรียมจุดเข้าถึงในลักษณะดังกล่าวช่วยให้สามารถนำเทคโนโลยีการตรวจสอบหลายประเภทมาใช้งานได้ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ตรวจสอบแบบมีสายควบคุม (Tethered Tools) พิกตรวจสอบภายในท่อแบบทั่วไป (Conventional ILI Pigs) หรือระบบหุ่นยนต์ตรวจสอบ (Robotic Systems) 

ในกรณีที่การเข้าถึงจากภายในท่อยังไม่สามารถดำเนินการได้ในทางปฏิบัติ ผู้ประกอบการจะใช้วิธีการทดสอบโดยไม่ทำลายจากภายนอก (External NDT) เช่น การตรวจสอบด้วยคลื่นอัลตราโซนิกจากภายนอก (External UT) และการตรวจสอบด้วยคลื่นอัลตราโซนิกแบบคลื่นนำทาง (Guided-Wave UT) 

อย่างไรก็ตาม การสร้างช่องเปิดเข้าสู่ภายในท่อเป็นเพียงส่วนหนึ่งของความท้าทายเท่านั้น 

รูปแบบการเข้าถึงต้องมีพื้นที่เพียงพอสำหรับการนำอุปกรณ์เข้าไปในท่ออย่างปลอดภัย สามารถสร้างสภาวะการไหลที่จำเป็นและควบคุมความดันได้อย่างเหมาะสม รวมถึงอาจต้องรองรับการนำอุปกรณ์กลับออกมาจากปลายท่ออีกด้านหนึ่ง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับวิธีการตรวจสอบที่เลือกใช้ 

อีกหนึ่งทางเลือกคือ Flexi-ILI Dolphin ของ Dexon ด้วยการออกแบบให้เป็นอุปกรณ์แบบเคลื่อนที่อิสระไปกับของไหล (Free-Swimming) และสามารถเคลื่อนที่ได้สองทิศทาง (Bi-Directional) จึงสามารถนำ Dolphin เข้าและออกจากท่อผ่านระบบทางเข้าที่ค่อนข้างเรียบง่ายได้หลายรูปแบบ ได้แก่ 

• ชุดท่อสพูลสำหรับส่งและรับอุปกรณ์แบบสำเร็จรูป (Prefabricated Launcher/Receiver Spools) 

• จุดเข้าถึงผ่านหน้าแปลนแบบชั่วคราว (Temporary Flanged Access) 

• การนำอุปกรณ์ลงท่อโดยตรง (Direct Drop-In Deployment) 

Dolphin ช่วยลดปริมาณงานทางกลที่จำเป็น ขณะเดียวกันยังสามารถให้ผลการตรวจสอบด้วยคลื่นอัลตราโซนิกที่มีความละเอียดสูงและครอบคลุมแนวท่อ 

อย่างไรก็ตาม ไม่มีแนวทางใดที่เหมาะสมกับทุกกรณี วิธีการที่ควรเลือกใช้ขึ้นอยู่กับรูปทรงของแนวท่อ สภาวะการเดินระบบ จุดเข้าถึงที่มีอยู่ และวัตถุประสงค์ด้านการบริหารความสมบูรณ์ของท่อ 

สำหรับระบบท่อภายในโรงงานที่มีความซับซ้อน การเลือกอุปกรณ์ตรวจสอบและการกำหนดกลยุทธ์การเข้าถึงต้องได้รับการออกแบบทางวิศวกรรมควบคู่กัน 

ในมุมมองด้านการบริหารความสมบูรณ์ของท่อ แนวท่อหนึ่งอาจอยู่ในสภาพที่สามารถตรวจสอบได้อย่างสมบูรณ์ แต่หากไม่มีวิธีที่สามารถนำอุปกรณ์ตรวจสอบเข้าไปภายในท่อได้จริง ความท้าทายทางวิศวกรรมประการแรกจึงไม่ใช่การตรวจหาข้อบกพร่อง แต่คือ การเข้าถึงภายในท่อ